2023 Nisan  Raporu*

Nisan  Ayında 21 Kadın Cinayeti, 23 Şüpheli Kadın Ölümü

Türkiye’de kadın cinayetlerini durdurma mücadelesi 13 yıldır devam ediyor. Platform olarak, ihtiyacı tespit ettiğimiz 2010 yılından itibaren kadın cinayeti verilerini kamuoyuna açıklıyoruz. İçişleri Bakanlığı ise kaç kadının, neden, nasıl, kim tarafından öldürüldüğünü açıklamak yerine, kadın cinayeti verilerinin yanlış hazırlandığını söyleyerek gerçekleri çarpıtıyor. Kadın cinayeti ve şüpheli kadın ölümleri gerçekliğini açıklamakla birlikte, kadın cinayetlerini durdurmak için somut çözüm önerilerinin hayata geçirilmesi de devletin görevidir. Bu görevin yerine getirilmesi için de ilgili tüm bakanlıkların, tüm mekanizmaların harekete geçirilmesi için mücadeleye devam edeceğiz. 

 

5  kadın hayatına dair karar almak istemesi bahanesiyle öldürüldü

Bu ay 21 kadın cinayeti işlenmiş, 23 kadın şüpheli bir şekilde ölü bulunmuştur. Öldürülen 21 kadından 5’ii boşanmak istemek, barışmayı reddetmek, evlenmeyi reddetmek, ilişkiyi reddetmek gibi kendi hayatına dair karar almak istemesi bahanesi ile, 2’si ekonomik bahane ile, 1’i gürültüden kaynaklı kavga bahanesi ile,1’i arazi anlaşmazlığı bahanesi ile öldürüldü. 12’sinin ise hangi bahaneyle öldürüldüğü tespit edilemedi. 12 kadının hangi bahaneyle öldürüldüğünün tespit edilememesi, kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin görünmez kılınmasının bir sonucudur. Kadınların kim tarafından, neden öldürüldüğü tespit edilmedikçe; adil yargılama yapılmayıp şüpheli, sanık ve katiller caydırıcı cezalar almadıkça, önleyici tedbirler uygulanmadıkça şiddet boyut değiştirerek sürmeye devam ediyor.

 

Her biri birer yaşam olan kadın kardeşlerimizin isimlerini sizinle paylaşmak isteriz:

 

 

İllere göre Nisan ayının kadın cinayetleri verileri ise şöyle:

 

Kadınlar kimler tarafından öldürüldü?

Nisan ayında öldürülen 21 kadının 9’u evli olduğu erkek, 1’i eskiden evli olduğu erkek, 1’i eskiden birlikte olduğu erkek, 2’si akrabası, 3’ü oğlu, 3’ü tanıdığı biri, 1’i babası tarafından öldürülmüştür. Bu ay kadınların %43’ü evli olduğu erkek tarafından öldürüldü.

 

Kadınlar en çok evlerinde öldürüldü

Kadınların 11’i evinde, 5’i sokakta, 1’i  arabada, 1’i iş yerinde, 1’i ahırda, 1’i çadırda öldürülmüştür.  Bu ay öldürülen kadınların %52’si evlerinde öldürüldü. 

 

Kadınlar en çok ateşli silah  ile öldürüldü

Bu ay öldürülen kadınların 14’ü ateşli silahlarla, 5’i kesici aletlerle, 1’i boğularak öldürüldü. Bu ay öldürülen kadınların %67’si ateşli silah ile öldürüldü.

 

Kadınların çalışma durumu hala tespit edilemiyor

Kadınların çalışma durumlarını tespit etmek ise çok zor. Önemli olan bu verinin de basın mensupları tarafından dikkate alınması gerektiğini düşünüyoruz. Bu ay TÜİK’in açıkladığı verilere göre, ‘ev işleriyle meşgul’ kadınların sayısı bir önceki yıla göre 65 bin daha arttı. Böylece TÜİK’e göre işgücü dahi sayılmayan kadınların sayısı 2022'de 9 milyon 982 bin oldu. TÜİK’in verileri bu şekilde açıklaması, kadın işsizliğinin gerçek boyutunun üzerini örtmeye çalışmaktır. Çalışma hayatına alınmayan ya da istihdamdan uzaklaştırılan kadınlar toplumda oluşan toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılık, şiddet ve kadın cinayetleri tehlikelerine karşı daha korunmasız hale gelmektedir. Ulaşılabilen veriye göre kadınların 2’si bir işyerinde çalışıyor ve 19 kadının çalışma durumu bilinememektedir.

 

PLATFORMU KAPATAMAZSINIZ, KADINLARI DURDURAMAZSINIZ!

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu Derneğimize açılan hukuksuz kapatma davasının 3. Duruşması için öldürülen kadınların yakınları ve üyelerimiz ile birlikte Çağlayan Adliyesi’ndeydik.  Dava duruşması 13 Eylül’e ertelendi.  İstanbul Sözleşmesi için, 6284 için, öldürülen ve ölümü şüpheli bırakılan tüm kadınlar için mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz. 13 Eylül’de derneğimize açılan hukuksuz kapatma davası için Çağlayan’da olacağız.

 

YAŞASIN 1 MAYIS, YAŞASIN KADINLAR

1 Mayıs’ta İstanbul Maltepe’deydik. 1 Mayıs alanına “Kadın Düşmanı İttifakın Devrini Kapatacağız, Oylarımızı Özgürlük İçin Kullanacağız” sloganımızla, Kadın Meclisleri kortejimizle giriş yaptık. Kadınlar hem her alanda üretime katılıp hem de hanelerde ücretsiz görünmeyen emekleriyle ikinci mesailerini gerçekleştiriyorlar. Kadınlar hayatın her alanında emek verirken bu alanlarda ölümle karşı karşıya kalıyorlar. Geçtiğimiz 1 Mayıs’tan bu 1 Mayıs’a kadar 13 kadın işyerinde erkekler tarafından öldürüldü. İç mimar Zehra Çatal ofisinde öldürülmüştü. Katili 1 ay sonra yakalandı. Ezgi Zerkin işyerinin önünde silahla vurularak öldürülmüştü. Katili Deniz Özaslan hala yakalanamadı. Hülya Şellavcı da aynı şekilde işyerinde öldürülmüştü. Kadın cinayetleri durdurana kadar biz durmayacağız. Meydanlarda olmaya devam edeceğiz. Birlikte mücadelemizle patriyarkal düzeni de kapitalist düzeni de yıkacağız. 

 

ÇOCUKLARIN GÜLDÜĞÜ, KADINLARIN ÖLMEDİĞİ GÜNEŞLİ GÜNLERİ MÜCADELEMİZLE VAR EDECEĞİZ!

23 Nisan tarihinin Çocuk Bayramı olarak ilan edilmesinin üzerinden 100 yıl geçti. Vardığımız bu noktada ise çocuk ihmali ve istismarı, çocuklara yönelik hak ihlalleri devam ediyor. Bu yıl erkekler tarafından öldürülen kadınların 3’ü, şüpheli olarak ölü bulunan kadınların ise 10’u 18 yaşından küçüktü.  Çocuklar için güvenli bir yaşam sağlamakla yükümlü hükümet, çocuk yaşta evlilikleri destekleyen yobaz gruplarla ittifak içine giriyor. İstismar soruşması süren failler, bu soruşturmalardan sorumlu olan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanıyla pozlar veriyor. Bu durumlar da önümüzdeki seçimlerin ne denli önemli olduğunu gösteriyor. Eşitlikçi Feminizmde yer alan bu yazımızı okumanızı tavsiye ederiz: https://www.esitlikcifeminizm.org/kadin-meclislerinden/455/kadin-dusmani-ittifakin-devrini-kapatacagiz-oylarimizi-ozgurluk-icin-kullanacagiz

 

Süleyman Soylu, 2020’de hayatını kaybeden toplam kadın sayısının 309 olduğunu, İstanbul Sözleşmesi kaldırıldıktan sonrasındaysa bu sayının 2022 sonunda 279’a gerilediğini iddia etti. Bizim verilerimize göre ise, Verilerimize göre; 2020'de 300 kadın cinayeti 171 şüpheli kadın ölümü 2022'de 334 kadın cinayeti 245 şüpheli kadın ölümü gerçekleşti. Yetkililer, İstanbul Sözleşmesi üzerinden gerçekleri çarpıtacağına 6284'ü etkin uygulayıp kadınları korusunlar. 

 

EŞİTLİK MÜCADELEMİZ DEVAM EDİYOR

Kadınlar yıllardır sürdürdükleri soyadı mücadelesini kazandılar. Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nda yer alan kadının evlilik sonrasında yalnızca kendi soyadını kullanmasını engelleyen kanunu toplumsal cinsiyet eşitliğine aykırı olması nedeniyle iptal etti. Bu karar ataerkil anlayışın karşısında savunduğumuz eşitlikçi anlayışın bir kazanımıdır. Anayasa Mahkemesi’nden aynı eşitlikçi anlayışla İstanbul Sözleşmesi için benzer bir karar bekliyoruz.

 

6284 ve Sonuçları

17 yaşındaki Jeannah Danys Dinabongholbouanga şüpheli bir şekilde ölü bulundu. Dina’nın para karşılığında cinsel ilişkiye zorlandığı öğrenildi. Dina’nın şüpheli bir şekilde öldüğü gece çıplak ayak koştuğunu yayınlayan gazeteci gözaltına alındı.

 

Çorum Kargı'da K.T.'yi yıllarca cinsel istismara maruz bırakan faile 'zincirleme şekilde cinsel istismar' ve 'alıkoyma' suçlarından verilen 31 yıl hapis cezası onandı. Mücadelemiz sonucunda verilen bu karar emsal olsun. Çocuk istismarına karşı mücadelemiz devam edecek.

 

Ceyda Yüksel davasında, savcı "kasten yaralama" suçundan ceza istemesine rağmen, mücadelemiz sayesinde mahkeme "kasten öldürme" suçundan ceza verdi. "Haksız tahrik" indiriminin karşısında ise adalet mücadelemizi sürdüreceğiz. Hiçbir kadın cinayeti şüpheli kalmayacak.

 

Platformumuz gönüllü avukatlarından İlayda Gedik, avukatlık bürosunun mülk sahibi Selim Erdoğan tarafından fiziksel şiddete maruz bırakıldı ve tehdit edildi. Av. Gedik, bürosuna zorla giren Selim Erdoğan hakkında suç duyurusunda ve uzaklaştırma tedbiri talebinde bulundu.

 

Şüpheli kadın ölümleri derhal aydınlatılmalıdır

Bir süredir raporlarımızda da açıkladığımız gibi intihar veya doğal ölüm gibi sunulan şüpheli kadın ölümleri ve şüpheli bir şekilde ölü bulunan kadın sayısında pandemi süreciyle birlikte çok ciddi bir artış yaşanmaktadır. Şüpheli kadın ölümleri, maalesef kadın cinayetlerinden daha da zorlu olabilmektedir. Kadınların öldürülüp öldürülmediği, gerçekten kaza ile mi öldükleri, kadınların toplumsal cinsiyet temelli öldürülüp öldürülmediği (kadın cinayeti olup olmadığı), intihar edip etmedikleri veya intihara sürüklenip sürüklenmediklerinin açığa çıkarılması gerekmektedir.

 

Kilis’te 9 yaşındaki Gina Mercimek bir evin bahçesindeki su kuyusunda beline briket bağlı bir şekilde ölü bulundu. Evin sahibi H.B. gözaltına alındı.

 

Şırnak’ta 46 Yaşındaki Havva Güzel derenin yanında ölü olarak bulundu

 

Kayseri’de 43 yaşındaki Başak Güleser evinde asılı olarak ölü bulundu. Başak Güleser Kayseri Peyzaj Mimarları Odası Başkanlığı görevini de yürütüyordu. 

 

Manisa’da 26 yaşındaki Yeşim Akbaş polis lojmanında başından silahla vurulmuş olarak bulundu. Silahın sahibi ise komiser yardımcısı D.Y. olduğu belirlendi. D.Y. gözaltına alındıktan sonra serbest bırakıldı. 

 

İstanbul’da 19 yaşındaki İtalya vatandaşı Julia Ituma bir otelin önünde yüksekten düşerek öldü. Julia Ituma İstanbul’a voleybol müsabakası için gelmişti. 

 

Antalya’da 37 yaşındaki Hatice Gercik denizdeki kayalıkların yanında ölü olarak bulundu. 

 

İstanbul’da 14 yaşındaki Elif Naz S. 15 katlı bir binadan düşerek öldü. 

 

Adana’da 2 aylık Mehtap Talay evde ölü olarak bulundu. Annesi ve babasının uyuşturucu kullanıcısı oldukları ve babanın uyuşturucu nedeniyle suç kaydı olduğu öğrenildi. Anne ve baba tutuklandı. 

Erzincan’da 27 yaşındaki öğretmen Gülşah Ercan evinde asılı bir şekilde ölü bulundu. 

 

Kastamonu’da 75 yaşındaki Hayriye Çelik’in cansız bedeni evinde çıkan yangının söndürülmesi sonucu ortaya çıktı. 

 

Aksaray’da 43 yaşındaki bir çocuk annesi Selvihan Doğancı yatağında ölü olarak bulundu. 

 

Mardin’de 14 yaşındaki Beritan Başar 6. kattan düşerek öldü. 

 

Kayseri’de 41 yaşındaki Hanife Yeniçeri evinde ölü olarak bulundu. Cansız bedeni 9 yaşındaki çocuğunun komşulara haber vermesi sonucu bulundu. 

 

Sakarya’da 27 yaşındaki hemşire Dicle Naz evinde boğazı kesilmiş bir şekilde ölü olarak bulundu. 

 

Samsun’da 43 yaşındaki Hayriye Çelebi evli olduğu erkekle tartıştıktan sonra gardropta asılı şekilde ölü bulundu.

 

Denizli’de 24 yaşındaki Çilem Uram, birlikte olduğu erkek tarafından tek yaşadığı evinde ölü bulundu.

 

Kütahya’da 17 yaşındaki Oya Şahin, birlikte olduğu erkek tarafından evde ölü bulundu.

 

Nisan ayında kadınlar ile ilgili neler oldu?

Münevver Karabulut’u öldüren ve cezaevinde intihar eden zanlı Cem Garipoğlu‘nun mezarının açılması talebinin reddedilmesi üzerine Münevver’in ailesinin yaptığı itiraz üst mahkeme tarafından reddedildi.

 

Rabia Naz Vatan’ın ölümünün 5. yıl dönümünde ölümünün ardından yaşanılan sürecin ve mücadelemizin yer aldığı “Yokluk” adlı belgesel yayınlandı.

 

Musa Orhan’a hakaret ettiği gerekçesiyle yargılanan Ezgi Mola için destek paylaşımı yapan Hazal Kaya hakkında Musa Orhan’a hakaret ettiği gerekçesiyle 2 yıl 4 aya kadar hapis cezası istendi.

 

Pakistan’da ölmüş kadınlara tecavüz edildiği için ailelerin, kadınların mezarlarına demir kilit vurarak korumaya çalışması gündem oldu.

 

Nisan ayında öldürülen 21 kadının yaşam mücadelesi hikayeleri

Şanlıurfa’da yaşayan 44 yaşındaki Roza Göçmen, evli olduğu Mervan Göçmen tarafından ateşli silahla vurularak öldürüldü. Fail daha sonra aynı silahla kendisini başından vurarak intihar etti.

 

Trabzon’da yaşayan Sonay Gürsoy, Turan Erdoğan tarafından sokak ortasında ateşli silahla vurularak öldürüldü. Fail, Sonay Gürsoy’un evli olduğu erkeğin bulunduğu cezaevinde infaz koruma memuruydu.

 

Konya’da 3 çocuk annesi Ebru Gürpe, boşanma aşamasında olduğu Yılmaz Gürpe tarafından kendisini aldattığı bahanesiyle öldürüldü. Failin hırsızlık ve yaralama gibi suçlardan suç kaydı olduğu öğrenildi.

 

İzmir’de yaşayan 56 yaşındaki Hanife Doymuş, 18 yaşındaki komşusu Diyar Y. tarafından gürültü nedeniyle çıkan bir tartışma sırasında ateşli silahla vurularak öldürüldü.

 

Hatay’da bir kadın deprem çadırında babası tarafından öldürüldü.  Fail tutuklandı.

Batman’da 77 yaşındaki Emine Tunç tanıdığı Emre Yel tarafından silahla vurularak öldürüldü. Fail olayın ardından intihar etti.

 

Muğla’da 88 yaşındaki Suadiye Akpınar, oğlu İbrahim Akpınar tarafından silahla vurularak öldürüldü. Fail olayın ardından intihar etti.

 

İzmir’de 19 yaşındaki Zehra Kalmaz boşanma aşamasında olduğu İhsan Kalmaz tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Fail olayın ardından eğlence mekanına gitti.  Fail tutuklandı.

 

Manisa’da 46 yaşındaki 3 çocuk annesi Serap Aydoğan evli olduğu erkek Alirıza Aydoğan tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Fail tutuklandı.

 

Erzurum’da 57 yaşındaki Serpil Köşebent oğlu Ahmet Yavuz Köşebent tarafından bıçaklanarak öldürüldü.  Fail gözaltına alındı.

 

Geçtiğimiz Kasım ayında Karaman’da 26 yaşında hemşire olarak görev yapan Emine Ay kuzeni Hüseyin Bağrıaçık tarafından evlilik teklifini reddettiği gerekçesiyle silahla vurulmuş, ağır yaralanmıştı. Emine 6 aylık yaşam mücadelesini Nisan ayında kaybetti. 

 

İstanbul’da 62 yaşındaki Sevim Turan evli olduğu Hüseyin Turan tarafından silahla vurularak öldürüldü. Fail olayın ardından intihar etti. 

 

Ağrı’da 5 çocuk annesi 50 yaşındaki Sabiha Gündoğdu, oğlu Muhammed Gündoğdu tarafından meyve bıçağıyla öldürüldü.

 

Uşak’ta 52 yaşında yatağa bağımlı şekilde yaşayan Ayşe Mandal, evli olduğu Alattin Mandal tarafından ateşli silahla öldürüldü. Fail, aynı silahla intihar etti.

 

İzmir’de 39 yaşındaki 4 çocuk annesi Recibe Koluman, boşanma aşamasında olduğu Kutbettin Koluman tarafından pay vermemek adına sattığı evi boşaltmadığı bahanesiyle ateşli silahla çocuğunun gözü önünde öldürüldü. Önce 2 el ateş eden fail, Recibe’nin öldüğünden emin olmak için 2 el de başına ateş etti.

 

Diyarbakır’da Y. Ö. isimli erkek, evli olduğu S. Ö.’yü 2 çocuğunun gözünün önünde eşarpla boğarak, kendi kuzenini ise bıçaklayarak öldürdü.

 

Zonguldak’ta yaşayan 36 yaşındaki, 1 çocuk annesi Yeşim Sönmez, kendisini ısrarlı şekilde takip eden eskiden birlikte olduğu Başaran Çevikoğlu tarafından ateşli silahla öldürüldü.

 

Tokat’ta 32 yaşındaki 3 çocuk annesi Ebru Güneş, sokak ortasında eskiden evli olduğu Ahmet Göktaş tarafından ateşli silahla öldürüldü. Failin daha önce de Ebru’yu tehdit ettiği, bu nedenle cezaevine girdiği ve hakkında uzaklaştırma kararı olduğu öğrenildi. Fail, aynı silahla intihar etti.

 

Muğla’da 46 yaşındaki Hatice Öğüt, evli olduğu erkeğin babası Kamil Öğüt tarafından av tüfeğiyle öldürüldü. Fail, daha sonrasında ise Hatice’nin bedenini ateşe verdi. Fail, olay yerine 2 kilometre uzaklıkta bulunan ormanlık alanda, suç aleti av tüfeğiyle yakalayarak gözaltına alındı.

 

İstanbul’da 22 yaşında Buket Yorgancı, internet üzerinden tanıştığı Aydın Altay tarafından ateşli silahla öldürüldü. Failin 18 ayrı suç kaydının olduğu ve cinayet suçundan arandığı öğrenildi. Fail, yakalanınca aynı silahla intihar etti.

 

Gaziantep'te yaşayan Şıhlı Solmaz, önce evli olduğu 28 yaşındaki Sakine Solmaz'ı bıçakla boğazını keserek öldürdü. Ardından Kahramanmaraş'a giderek Sakine’yle ilişkisi olduğunu öne sürdüğü dayısı tabancayla başından vurarak öldürüp, kaçtı.

 

 

 

 

 

 

*Raporumuz: Her ay basına yansıyan kadına yönelik şiddet haberlerinde davalar, yeni yaşanan olaylar ve kadın hareketine dair ayrıntılar yer almaktadır. Bizler, basına yansıyan haberleri ve doğrudan bize gelen başvuruları derleyerek bir sayıya ulaşıp, bu çerçevede raporumuzu hazırlıyoruz. Kadın Cinayeti raporumuzu Femicide kavramına göre ele alıyor, bir araya getiriyor ve değerlendiriyoruz. Yani Femicide kavramına göre; “embriyodan cenine, bebekten çocuğa, erişkinden yaşlıya kadar tüm kadın cinsiyetteki bireylerin sadece cinsiyetlerinden dolayı ya da toplumsal cinsiyet kimliği algısına aykırı eylemleri bahane edilerek, bir erkek tarafından öldürülmesi ya da intihara zorlanmasıdır. Femisidler salt kadın cinsiyetteki insanların öldürüldüğü cinayetler olarak algılanmamalıdır. Nefretle işlenen bu cinayetlerde, saldırıya uğrayan şey kadın kimliğidir.”