2023 Mayıs  Raporu*

Mayıs  Ayında 40 Kadın Cinayeti, 22 Şüpheli Kadın Ölümü

Türkiye’de kadın cinayetlerini durdurma mücadelesi 13 yıldır devam ediyor. Platform olarak, ihtiyacı tespit ettiğimiz 2010 yılından itibaren kadın cinayeti verilerini kamuoyuna açıklıyoruz. İçişleri Bakanlığı ise kaç kadının, neden, nasıl, kim tarafından öldürüldüğünü açıklamak yerine, kadın cinayeti verilerinin yanlış hazırlandığını söyleyerek gerçekleri çarpıtıyor. Kadın cinayeti ve şüpheli kadın ölümleri gerçekliğini açıklamakla birlikte, kadın cinayetlerini durdurmak için somut çözüm önerilerinin hayata geçirilmesi de devletin görevidir. Bu görevin yerine getirilmesi için de ilgili tüm bakanlıkların, tüm mekanizmaların harekete geçirilmesi için mücadeleye devam edeceğiz. 

 

7  kadın hayatına dair karar almak istemesi bahanesiyle öldürüldü

Bu ay 40 kadın cinayeti işlenmiş, 22 kadın şüpheli bir şekilde ölü bulunmuştur. Öldürülen 40 kadından 7’si boşanmak istemek, barışmayı reddetmek, evlenmeyi reddetmek, ilişkiyi reddetmek gibi kendi hayatına dair karar almak istemesi bahanesi ile, 1’i ekonomik bahane ile, 2’si boşanmaya sebep olduğu bahanesi ile, 1’i tokat attığı bahanesi ile, 1’i gürültü bahanesiyle öldürüldü. 28’inin ise hangi bahaneyle öldürüldüğü tespit edilemedi. 28 kadının hangi bahaneyle öldürüldüğünün tespit edilememesi, kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin görünmez kılınmasının bir sonucudur. Kadınların kim tarafından, neden öldürüldüğü tespit edilmedikçe; adil yargılama yapılmayıp şüpheli, sanık ve katiller caydırıcı cezalar almadıkça, önleyici tedbirler uygulanmadıkça şiddet boyut değiştirerek sürmeye devam ediyor.

 

Her biri birer yaşam olan kadın kardeşlerimizin isimlerini sizinle paylaşmak isteriz:

 

 

İllere göre Mayıs ayının kadın cinayetleri verileri ise şöyle:

 

Kadınlar kimler tarafından öldürüldü?

Mayıs ayında öldürülen 40 kadının 12’si evli olduğu erkek, 8’i tanıdığı biri, 7’si birlikte olduğu erkek, 3’ü eskiden evli olduğu erkek, 3’ü eskiden birlikte olduğu erkek, 3’ü oğlu, 2’si kardeşi, 2’si akrabası tarafından öldürülmüştür. Bu ay kadınların %30’u evli olduğu erkek tarafından öldürüldü.

 

Kadınlar en çok evlerinde öldürüldü

Kadınların 30’u evinde, 7’si sokakta, 1’i  arabada, 1’i ıssız bir yerde öldürülmüştür. 1 kadının öldürüldüğü yer tespit edilememiştir. Bu ay öldürülen kadınların %75’i evlerinde öldürüldü. 

 

Kadınlar en çok ateşli silah  ile öldürüldü

Bu ay öldürülen kadınların 20’si ateşli silahlarla, 14’ü kesici aletlerle, 4’ü darp edilerek, 1’i boğularak, 1’i yakılarak öldürüldü. Bu ay öldürülen kadınların %50’si ateşli silah ile öldürüldü.

 

Kadınların çalışma durumu hala tespit edilemiyor

Kadınların çalışma durumlarını tespit etmek ise çok zor. Önemli olan bu verinin de basın mensupları tarafından dikkate alınması gerektiğini düşünüyoruz. Bu ay TÜİK’in açıkladığı verilere göre, ‘ev işleriyle meşgul’ kadınların sayısı bir önceki yıla göre 65 bin daha arttı. Böylece TÜİK’e göre işgücü dahi sayılmayan kadınların sayısı 2022'de 9 milyon 982 bin oldu. TÜİK’in verileri bu şekilde açıklaması, kadın işsizliğinin gerçek boyutunun üzerini örtmeye çalışmaktır. Çalışma hayatına alınmayan ya da istihdamdan uzaklaştırılan kadınlar toplumda oluşan toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılık, şiddet ve kadın cinayetleri tehlikelerine karşı daha korunmasız hale gelmektedir. Ulaşılabilen veriye göre kadınların 6’sı bir işyerinde çalışıyor ve 33 kadının çalışma durumu bilinememektedir.

 

ÇOĞALIYOR UMUDUMUZ, KADIN MECLİSLERİ’NDE BİRLEŞİYORUZ!

Mayıs ayında Cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimleri gerçekleştirildi. Seçim kampanyasını kadın ve LGBTİQ+ düşmanlığı üzerinden yürüten partiler meclise girdi.

Kadınlar ve LGBTİQ+’lar, baskıya, ayrımcılığa maruz kalanlar artık birbirimize daha çok kenetlenmeliyiz. Bu seçim kadın düşmanlarının lehine sonuçlanmış olsa da bizler umudumuzu, öfkemizi, mücadele ruhumuzu diri tutmalıyız. Haklarımız için çok mücadele verdik. Ne 6284’ü ne de diğer haklarımızı gerici ideolojilerin oyuncağı haline getirmeyeceğiz. Kadın Meclisleri olarak birleşerek güçleneceğimize inanıyoruz. Bu sebeple yaptığımız katılım çağrısına 1200’ü aşkın kadın ses verdi. Kadınlar, umutsuzluğa kapılıp geri çekilmek yerine daha sıkı bir şekilde mücadeleye sarılmayı tercih ediyorlar. Kadınlar, örgütlenmeyi seçerek güçlerini arttırıyorlar.

 

Çevresindeki erkeklerin baskısıyla oy hakkı gasp edilen kadınlar, sığınma evinde olduğu için hayatından endişe duyup oy kullanamayan kadınlar; sizler için de mücadelemize devam edeceğiz. Örgütleneceğiz, çok daha güçlü olup kadın düşmanlarını durduracağız.

 

6284’TEN DE İSTANBUL SÖZLEŞMESİ’NDEN DE VAZGEÇMİYORUZ!

Seçim kampanyası olarak 6284’ü hedef alanlar şimdi meclisteler. 6284’ü hedef almalarının sebebiyse ”toplum yapısına uygun olmama ve aileleri yıkma” olarak ifade ediyorlar.   6284 bizlerin istediği laik, eşitlikçi ve özgür toplum yapısına birebir örtüşüyor. Bu yıl öldürülen kadınların 74’ü en yakınındakiler yani, evli olduğu erkekler, babaları, oğulları veya akrabaları tarafından öldürüldü. Ayrıca bu sene öldürülen kadınların yanında ailelerinden 19 kişi daha öldürüldü. Aile kavramını kutsallaştırıp kadınları şiddete uğradıkları ortamda bulunmak zorunda bırakan zihniyete karşı kadınlar 6284’ten vazgeçmeyecek! Ahlak, namus, aile propagandası yapıp üç kadınla evlenenleri, çocuk yaşta evliliği savunanları unutmayacağız. 

 

KADINLARA KARŞI İTTİFAK OLANLARDAN HESAP SORACAĞIZ

Cumhurbaşkanı şiddetin yok olma noktasına geldiğini söylerken Mayıs ayında en az 40 kadın erkekler tarafından öldürüldü, 22 kadın şüpheli şekilde ölü bulundu. Bu bizim verilerimize göre paylaştığımız en yüksek veri oldu. Şiddeti ve cinayetleri durduracak olan İstanbul Sözleşmesi’nin ve 6284’ün tam ve etkin bir biçimde uygulanmasıdır.  Kadınları hedef alan söylemleriniz, kadınları koruyan kanun ve kurumlara saldırılarınız şiddeti ve kadın cinayetlerini artırıyor. Failleri cesaretlendiriyor katillerin adeta sırtını sıvazlıyor. Mayıs ayı boyunca kadınların haklarını seçim malzemesi yapan siyasi iktidar ve ittifakları bu artışın sorumlusudur.

 

6284 ve Sonuçları

Müzeyyen Baykal’ı rehin alıp bıçaklayan Necmettin Gündüz hakkında 'Boşandığı eşe karşı tasarlayarak kasten öldürmeye teşebbüs' suçundan 20 yıla kadar hapis cezası istemiyle açılan davada, mahkeme sanığa verilen cezanın geleceği üzerindeki olası etkilerden dolayı sanığa “takdir indirimi” uygulayarak 13 yıl 4 ay hapis cezası verdi.

 

2016’da İstanbul Adliyesi önünde basın açıklaması yapmak isteyen Avukat Zeycan Balcı’nın belini kıran polis Murat Akmeşe hakkında açılan davada verilen 2 yıl 4 ay 3 gün hapis cezasına “polisin geleceği üzerindeki olası etkileri” gerekçesiyle indirim uygulandı ve 1 yıl 11 ay 12 gün hapis cezasına çarptırıldı.

 

Cumhurbaşkanlığı seçimi kutlamaları sırasında İstanbul’da maganda kurşunu isabet ederek öldüğü iddia edilen 5 yaşındaki N.A. hakkında kaymakamlık açıklama yaparak N.A.’nın yüksekten düşme sonucu öldüğünü ifade etti. 

 

Geçtiğimiz yıl Isparta’da evli olduğu 2 aylık hamile Rabia Yılmaz’ı öldüren ve Rabia Yılmaz’ın annesi Ayfer Aydınlı’yı yaralayan Ayhan Yılmaz hakkında açılan davada sanığa indirim uygulanmaksızın ağırlaştırılmış müebbet ve 15 yıl hapis cezası verildi.

 

Şüpheli kadın ölümleri derhal aydınlatılmalıdır

Bir süredir raporlarımızda da açıkladığımız gibi intihar veya doğal ölüm gibi sunulan şüpheli kadın ölümleri ve şüpheli bir şekilde ölü bulunan kadın sayısında pandemi süreciyle birlikte çok ciddi bir artış yaşanmaktadır. Şüpheli kadın ölümleri, maalesef kadın cinayetlerinden daha da zorlu olabilmektedir. Kadınların öldürülüp öldürülmediği, gerçekten kaza ile mi öldükleri, kadınların toplumsal cinsiyet temelli öldürülüp öldürülmediği (kadın cinayeti olup olmadığı), intihar edip etmedikleri veya intihara sürüklenip sürüklenmediklerinin açığa çıkarılması gerekmektedir.

 

Isparta’da 38 yaşındaki Hülya Halıcı, sokakta ölü şekilde bulundu. Yüksekten düşme sonucu değerlendirilen ölüm için soruşturma başlatıldı.

 

Antalya’da 38 yaşındaki Huri Yoğun, dini nikahla birlikte yaşadığı Oktay A. tarafından yatağında ölü bulundu. 

 

Muğla’da 21 yaşındaki üniversite öğrencisi Ece Kahraman, evinde ölü bulundu. 

 

Adıyaman’da kimliği belirsiz bir kadın cesedi bulundu. Kadının 18-19 yaşlarında olduğu öğrenildi. 

 

İstanbul'da 21 yaşındaki Çağla G. balkondan düşerek hayatını kaybetti. Olay öncesinde evli olduğu erkekle tartıştığı belirtildi. Şüpheli tutuklandı.

 

Zonguldak’ta 21 yaşındaki Enise Candan evinde iple asılı halde bulundu.. 

 

Adana’da Türkiye A. hastaneye kaldırıldı. Burada oğlu tarafından darp edildiğinden şüphelenildi. Daha sonra kadını tuvalete götüren oğlu burada da darp ettiiği görevliler tarafından farkedildi. Kadın hayatını kaybetti. Şüpheli gözaltına alındı. 

 

Aksaray’da yaşayan ve hemşirelik yapan 25 yaşındaki Saliha Tuncel, birlikte olduğu Halil İbrahim A.’nın 7.katta bulunan dairesinden düşerek hayatını kaybetti. 

 

Mayıs ayında kadınlar ile ilgili neler oldu?

20 yaşındaki Kübra Ergin seçimlerin ardından "Bir kadın olarak hiçbir zaman özgür hissetmedim. Bütün gençliğimi çaldılar." diyerek yaşamına son verdi. 

 

Kadir Şeker’e verilen 10 yıl 10 ay hapis cezası Yargıtay tarafından onandı. Geçen yıl tahliye edilen Şeker'in cezasının onanmasının ardından cezaevine teslim edildi.

 

Merve Dizdar Cannes Film Festivali’nde en iyi kadın oyuncu ödülünü aldı. “Bu ödülü Nuray ve onun gibi kadınların mücadelesine güç verebilmek için; kendisine layık görülenlere boyun eymeyip eyleme geçen, bu uğurda her şeyi göze alan, ne olursa olsun umut etmekten vazgeçmeyen tüm kız kardeşlerim ve Türkiye’de hak ettiği güzel günleri yaşamayı bekleyen tüm mücadeleci ruhlara armağan ediyorum.”

 

Mayıs ayında öldürülen 40 kadının yaşam mücadelesi hikayeleri

Adana’da 5 ay önce şiddet sebebiyle Rahime Yıldız ile boşanan Uğur Doğan, Rahime ile tartıştıktan sonra “Sana akıl verenleri şimdi öldüreceğim.” diyerek Rahime’nin annesi 74 yaşındaki Şerife Yıldız’ı ve 31 yaşındaki aile hekimi Sümeyye Ergin’i ateşli silahla evlerinin bahçesinde öldürdü.

 

İstanbul’da tekstil atolyesinde muhasebeci olarak çalışan 23 yaşındaki Ada Uzkul, aynı işyerinde çalışan Abdurrahman Hamo tarafından birlikte olmayı reddetmesi bahanesiyle ateşli silahla öldürüldü. Failin intihar ettiği öğrenildi. 

 

İzmir’de 27 yaşındaki Sultan Kaya, dini nikahla birlikte yaşadığı Yıldıray Z. tarafından pompalı tüfekle öldürüldü. 

 

Adana’da Özgür Durmuş, birlikte olduğu 29 yaşındaki İptahal Baba’yı kesici aletle öldürdü. Fail,  kendisini engellemeye çalışan İptahal’in annesi İnayet Hellah ve kardeşi Yahya Babo’yu öldürdü; , babası Abdo Baba’yı ise boğazını keserek yaraladı. 

 

Malatya’da 42 yaşındaki Zeliha Temel, eskiden birlikte olduğu Mesut Demirhan tarafından ateşli silahla öldürüldü. Failin intihar ettiği öğrenildi.

 

Antalya’da 70 yaşındaki Fatma Sevinç, oğlu Süleyman Sevinç tarafından kesici alet ile öldürüldü.

 

Nisan ayında Kütahya’da evde ölü bulunan 17 yaşındaki Özge Şahin’in birlikte olduğu Eren Muhammet Emlek tarafından öldürüldüğü ortaya çıktı. 

 

Aydın’da 3 çocuk annesi, 24 yaşındaki Adanur Arslan, evde komşuları tarafından darp edilmiş halde bulundu. Hastaneye kaldırılan Adanur, hayatını kaybetti. Evli olduğu Muhammed Arslan’ın Adanur’u darp ettiği öğrenildi.

 

Trabzon’da yaşayan 3 çocuk annesi Ebru Usta, eskiden evli olduğu Muhammet Y. tarafından boğularak öldürüldü.

 

İzmir’de 5 çocuk annesi Tuba Algül, evli olduğu Bişar Algül tarafından çocuklarının gözü önünde ateşli silahla öldürüldü.

 

Adana’da 45 yaşındaki Derya Şengül, çocukluğundan beri kendisinin büyüttüğü evli olduğu erkeğin yeğeni M. Ş. tarafından ateşli silahla öldürüldü. Fail henüz yakalanamadı.

 

İstanbul'da 44 yaşındaki Hanife Burma, birlikte olduğu erkek Zekeriya Tokmak tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Fail teslim oldu.

 

Antalya'da 37 yaşındaki üç çocuk annesi Saibe Akbağ evli olduğu erkek Ercan Akbağ tarafından darbedilerek öldürüldü.  Fail eve gelen sağlıkçılara düştüğünü söyledi ancak daha sonra itiraf etti. Fail tutuklandı.

 

İstanbul’da Gelecek Partisi İstanbul İl Kadın Kolları Başkan Yardımcısı Emine Ercandoğdu birlikte yaşadığı Tuncay Gülenç tarafından ateşli silahla öldürüldü.

 

İstanbul'da 52 yaşındaki Fincan Kaya oğlu Ferhat Kaya tarafından silahla öldürüldü. Fail olaydan sonra intihar etti.

 

Muğla'da garson olarak çalışan 36 yaşındaki Zeynep Başaran, Erdem Daşkara tarafından failin aracında silahla öldürüldü ve yol kenarına atıldı. Fail tutuklandı.

 

Aydın'da 49 yaşındaki 4 çocuk annesi Güllü Eren, evli olduğu erkek Aydın Eren tarafından üzerine benzin dökülerek yakıldı.  1 ay boyunca hastanede kalan Güllü hayatını kaybetti. Fail tutuklandı.

 

Adana'da 31 yaşındaki iki çocuk annesi Burcu Cöddü, evli olduğu erkek Uğur Cöddü tarafından silahla vurarak öldürüldü. Fail kavgayı ayırmak isteyen üç kişiyi de yaraladı. Kaçmaya çalışan fail yakalanarak tutuklandı.

 

İstanbul’da 39 yaşındaki Gülay Taşçı, boşanmak istediği bahanesiyle evli olduğu İnan Taşçı tarafından 19 yaşındaki oğlu Efe Taşçı ile birlikte ateşli silahla öldürüldü.

 

Kırşehir'de 38 yaşındaki G.T. tanıdığı Y.Y. tarafından evinde defalarca bıçaklanarak öldürüldü. Y.Y. ifadesinde; "Uyuşturucu almıştım, hatırlamıyorum" dedi. 

 

Gaziantep'te 2 çocuk annesi 43 yaşındaki Dilek Özdemir, boşanma aşamasındaki Nazım Özdemir tarafından sokak ortasında pompalı tüfekle vurularak öldürüldü. 

 

Deprem sebebiyle Malatya’dan Ankara’ya taşınan Songül Şaşırmaz erkek kardeşi Şahin Şaşırmaz tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Fail diğer kardeşi Abbas Şaşırmaz’ı da yaraladı. Songül Şaşırmaz’ın, erkek kardeşi tarafından sistematik şiddete uğradığı, duruma tepki gösteren mahallelinin defalarca polisi aramalarına rağmen fail hakkında herhangi bir işlem yapılmadığı iddia edildi.

 

Ankara'da 48 yaşındaki Hacer Karaçor evli olduğu İsmail Karaçor tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Fail gözaltına alındı.

 

Antalya’da 30 yaşındaki Ceylan Sümer evli olduğu Metin Sümer tarafından kıskançlık bahanesiyle bıçaklanarak öldürüldü. Ceylan Sümer’in bir süre önce fail hakkında uzaklaştırma kararı aldırdığı sonrasında barıştıkları öğrenildi.

 

Zonguldak’ta 2 yaşındaki Nisanur Ö., annesinin birlikte olduğu kişi tarafından istismara uğrayıp darp edilerek öldürüldü.

 

İzmir’de 58 yaşındaki Sevim Çetin torunu E.Ç ve torununun arkadaşı M.T.T. tarafından başına çapa ile vurularak öldürüldü.

 

Diyarbakır’da bir süre sığınma evinde kalan sonra ablası ile kalmaya başlayan Jiyan B. yaklaşık 1 ay önce boşandığı erkek tarafından sokak ortasında ateşli silahla öldürüldü.

 

Antaya’da 35 yaşındaki Tatiana Aksu ormanlık alanda başından vurulmuş olarak bulunmuştu. Eskiden birlikte olduğu Mustafa E. aralarında çıkan tartışma sonrası Tatiana Aksu’yu öldürdüğünü itiraf etti.

 

Diyarbakır’da yaşayan 38 yaşındaki Basra Denizli uykusu sırasında evli olduğu Mehmet Denizli tarafından ateşli silahla vurularak öldürüldü. Fail daha sonra aynı silahla intihar etti.

 

Diyarbakır’da 3 çocuk annesi 35 yaşındaki Vezire Ertürk evli olduğu Mehmet Ertürk tarafından bıçaklanarak öldürüldü.

 

İstanbul’da Nazlı A., kızı Esra A. ve komşuları Semiha Bağ, Nazlı A.’nın oğlu Mehmet A. tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Fail, kolluk kuvvetleri tarafından üzerinde 3 adet bıçakla yakalandı.

 

Kocaeli’nde yaşayan 3 çocuk annesi D. K., E. Ö. Tarafından sokak ortasında ateşli silahla vurularak öldürüldü. Failin D. K.’yı daha önce çeşitli şekillerle taciz ettiği ve D. K.’nın fail hakkında şikayetçi olduğu öğrenildi. 

 

Van’da yaşayan 6 çocuk annesi Fatma Uğur, birlikte olduğu ve kısa süre önce cezaevinden çıkan Şükrü Koçak tarafından öldürüldü. Failin cinayeti işledikten sonra kaçtığı ve henüz yakalanmadığı öğrenildi.

 

Ankara’da yaşayan Ezgi G., geçtiğimiz yıl boşandığı Volkan K. tarafından sokak ortasında ateşli silahla vurularak öldürüldü. Fail aynı silahla intihar etti.

 

Kocaeli’nde yaşayan Nimet Taşkın evli olduğu Mevlüt Taşkın tarafından beylik tabancasıyla başından vurularak öldürüldü. Fail daha sonra intihar girişiminde bulundu.

 

Muğla’da yaşayan 2 çocuk annesi 41 yaşındaki Hasret Çakır, eskiden birlikte olduğu Murat B. tarafından av tüfeğiyle vurularak öldürüldü.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Raporumuz: Her ay basına yansıyan kadına yönelik şiddet haberlerinde davalar, yeni yaşanan olaylar ve kadın hareketine dair ayrıntılar yer almaktadır. Bizler, basına yansıyan haberleri ve doğrudan bize gelen başvuruları derleyerek bir sayıya ulaşıp, bu çerçevede raporumuzu hazırlıyoruz. Kadın Cinayeti raporumuzu Femicide kavramına göre ele alıyor, bir araya getiriyor ve değerlendiriyoruz. Yani Femicide kavramına göre; “embriyodan cenine, bebekten çocuğa, erişkinden yaşlıya kadar tüm kadın cinsiyetteki bireylerin sadece cinsiyetlerinden dolayı ya da toplumsal cinsiyet kimliği algısına aykırı eylemleri bahane edilerek, bir erkek tarafından öldürülmesi ya da intihara zorlanmasıdır. Femisidler salt kadın cinsiyetteki insanların öldürüldüğü cinayetler olarak algılanmamalıdır. Nefretle işlenen bu cinayetlerde, saldırıya uğrayan şey kadın kimliğidir.”